Uzmanlarımıza Danışın
  • Whatsapp Üzerinden Ulaşın
    çevrimiçi
  • Messenger Üzerinden Ulaşın
    çevrimiçi
Tedavinize Başlayın
  • MR ve Röntgen Sonuçlarınızı İletinKısa sürede dönüş sağlayalım
  • Diz & Kalça Ağrısı TestiTesti çözün sizi bilgilendirelim
tt

Dar Kanal Hastalığı [Spinal Stenoz]

dar kanal hastalığı

Zaman içinde omurgada yaşlanmaya bağlı değişiklikler meydana gelir. Yaşla beraber omurların arasında bulunan disklerin yüksekliği azalır, diskler omurilik kanalına doğru taşar, kanal içinde bulunan bağlar kalınlaşır, omurlar arasında bulunan eklemlerdeki kireçlenmeden dolayı kemik uzantılar oluşur.

Bu değişiklikler hep birlikte kanal içerisinde omuriliğe kalan boşluğun azalmasına neden olur. Dar kanal hastalığı gelişen kişilerde bacaklara giden sinir köklerinde sıkışma meydana geldiğinden bu sinirlerin dağıldığı alanda, yani bacaklarda, ağrı, uyuşma, karıncalanma, güç kaybı gibi belirti ve şikayetler ortaya çıkar. Hastanın radyolojik ve klinik bulgularına göre tedavide ilaç tedavisi, epidural enjeksiyonlar, fizik tedavi ve cerrahi tedavi önerilebilir.

Dar kanal hastalığı nedir?

Spinal stenozda bir veya daha fazla omurga seviyesinde daralma meydana gelebilir. Omurilik kanalında meydana gelen daralma ile omurilik sinir demetine ve sinir köklerine kalan alan azalır. Buna bağlı olarak sinir köklerinde ve omurilik sinir demetinde sıkışma meydana gelir. Bu sinirlerin sıkışması bel ve bacak ağrısı şeklinde (siyatik ağrısı) şikayete neden olur.

Dar kanal hastalığı zaman içinde yavaş yavaş ortaya çıkar. Dar kanal hastalığı genellikle yaşlanmayla birlikte omurga eklemlerinde meydana gelen kireçlenme, omurga bağlarındaki kalınlaşma ve disklerdeki taşma sonucu ortaya çıkar. Belirtiler yavaş yavaş belirginleşir. Dar kanal hastalığına bağlı olarak bacaklarda ağrı, uyuşma, karıncalanma ve güçsüzlük gibi şikayetler ortaya çıkabilir.

Dar kanal hastalığı hangi bölgede ortaya çıkar?

Dar kanal hastalığı sıklıkla boyun ve bel omurgasında ortaya çıkar. Bel omurgasında daha sık görülür ve boyun omurgasına göre daha sık cerrahi tedavi gerekliliği olur.

Bel omurgasının dar kanal hastalığında belirtiler nelerdir?

Dar kanal hastalığı olan kişilerde omurga eklemlerinde kireçlenme ve disk yapılarında bozulma olması nedeniyle bel ağrısı şikayeti çok sıktır. Omurilik kanalındaki daralma ise bacağa giden sinir köklerinin sıkışmasına neden olarak bacaklarda uyuşma, karıncalanma, his kaybı, güç kaybı gibi şikayetlere neden olabilir. Bazı ileri derecede olgularda idrar ve dışkı tutamama ve nörolojik nedenli yürüyüş bozuklukları ortaya çıkabilir.

Boyun omurgasında ortaya çıkan dar kanal hastalığı ise genellikle kollarda ağrı ve uyuşma gibi şikayetlere neden olur. Hastalığın ileri evrelerinde kollarda güç kaybı ortaya çıkabilir. Omurilik sinir demeti darlığın oluşturduğu baskıdan dolayı zarar gördüyse bacaklarda da güç kaybı, his kaybı meydana gelebilir, yürüyüş bozuklukları görülebilir. Aynı sebepten idrar ve dışkı tutamama problemleri yaşanabilir.

Bel bölgesinin dar kanal hastalığında bacaklarda ortaya çıkan ağrı sıklıkla yürüyüşle artar, istirahat ile azalır. Hasta yürüyüş esnasında belli bir mesafeden sonra bacaklarının hissizleştiğini, donuklaştığını, gücünün kalmadığını ve dinlenmek zorunda kaldığını ifade eder. Hastalar bir süre dinlendikten sonra şikayetler belirene kadar yeniden belli bir mesafe yürüyebilirler.

Bel ağrısı ise genellikle uzun süre ayakta kalındığında artar. Belden öne doğru eğilmeyle veya oturmayla bel ağrısı hafifler. Hastalar yürüyüş sırasında yavaş yavaş öne doğru eğildiklerini belirtebilirler.

Dar kanal hastalığı en sık kimlerde olur?

Dar kanal hastalığı herkeste görülebilse de 50 yaş üzerinde hem kadın hem de erkek bireylerde daha sık görülür. Bazı kişilerde omurilik kanalı doğumsal olarak dar olabilir. Doğumsal kanal darlığı olan kişilerde daha erken yaşlarda belirtiler başlayabilir. Skolyoz gibi omurga deformiteleri veya geçirilmiş omurga travmaları da dar kanal hastalığı gelişme riskini arttırabilir.

Omurilik kanalında daralmanın sebepleri nelerdir?

Kanalda daralmanın pek çok sebebi olabilir. Ortak sonuç, omurga yapısının bozulmasına bağlı kanal boşluğunun azalmasıdır. Daralma nedenlerinin bazıları aşağıda sıralanmıştır;

  • Kireçlenmeye bağlı ortaya çıkan kemik uzamaları: Kireçlenme ile birlikte omurları birleştiren eklemlerde kıkırdak kalınlığı azalır. Kıkırdak eklem yüzeylerinde kemiği koruyan bir tabakadır. Kıkırdak ortadan kalkınca kemik yüzeylerde birbirine doğru oluşan kemik uzamaları meydana gelir. Bu yeni kemik oluşumlar omurilik sinirlerinin sıkışmasına neden olur.
  • Disk fıtıkları: Her iki omurun arasında disk adı verilen ve darbeyi azaltma özelliği olan yastıkçıklar vardır. Yaşlanmayla birlikte bu yastıkçıkların yükseklikleri azalır, yapıları bozulur, içinde bulunan jel kıvamlı içerik omurilik kanalına doğru taşar. Bu taşma omurilik kanalında daralmaya neden olur.
  • Omurga bağlarında kalınlaşma: Bağlar omurgayı bir arada tutan yapılardır. Omurgada meydana gelen kireçlenme ile birlikte bağlarda kalınlaşma meydana gelir. Kalınlaşan bağlar omurilik kanalında sinirler için daha az alanın kalmasına neden olur ve sinirleri sıkıştırır.
  • Omurga kırıkları ve yaralanmaları: Omurga kırıklarında ve yaralanmalarında kanala doğru yer değiştiren kırık parçaları ve travmadan kaynaklanan yumuşak doku ödemi kanalda daralmaya neden olabilir.
  • Omurga kanalı kistleri ve tümörleri: Omurilik kanalı içinde yer kaplayan kist veya tümör gibi oluşumlar kanalda omurilik sinirlerine kalan boşluğun azalmasına neden olabilir.
  • Konjenital spinal stenoz: Bazı insanlarda omurilik kanalının çapı doğumsal olarak olması gerektiğinden daha dar olabilir. Bunun haricinde skolyoz gibi doğumsal omurga anomalileri olan kişilerde de omurilik kanal çapı dar olabilir.

Dar kanal hastalığının belirtileri nelerdir?

Dar kanal hastalığının erken evrelerinde herhangi bir belirtiniz olmayabilir. Kanaldaki daralma genellikle yavaş ilerleyişlidir ve belirtiler zamanla kötüleşir. Bel bölgesindeki dar kanal hastalığının belirtileri aşağıdaki gibidir;

  • Bel ağrısı: Ağrı yanma, elektriklenme, gerginlik veya kjünt ağrı şeklinde ortaya çıkabilir. Ağrı zaman zaman artıp zaman zaman azalabilir.
  • Siyatik ağrısı: Bu ağrı kalçadan başlayıp bacağın tamamına ve ayağa kadar yayılabilir.
  • Bacaklarda ağırlık hissi: Tek bacakta veya her ikisinde birden görülebilir.
  • Uyuşukluk: Kalçada ve bacaklarda iğnelenme şeklinde şikayetler ortaya çıkabilir.
  • Güç kaybı: Darlık ileri boyutlara ulaştığında sinir fonksiyonundaki kayıptan dolayı bacak kaslarında güç kaybı ortaya çıkabilir.
  • Bel ve bacak ağrısı: Bu ağrılar ayakta kalmayla veya yürümeyle artar, belden öne doğru eğilmeyle veya oturmayla azalır.
  • İdrar ve dışkı tutamama: İleri olgularda mesane ve rektum kaslarını kontrol etmek mümkün olmayabilir.
  • Yürüyüş bozukluğu: Bacak kaslarında meydana gelen güçsüzlüğe bağlı olarak yürüyüş bozulabilir.

Dar kanal hastalığı kalıcı felç durumuna neden olabilir mi?

Dar kanal hastalığı genellikle felç durumuna neden olmaz. Ancak bir sinir kökünün

uzun süre bası altında kalması durumunda o sinir kökünün çalıştırdığı kaslarda felç ortaya çıkabilir. Darlığın bulunduğu omurga seviyesine göre bu güç kaybı hastanın yürüyememesine ve tekerlekli sandalye bağımlı olmasına neden olabilir.

Dar kanal hastalığının tanısı nasıl koyulur?

Doktorunuz detaylı olarak tıbbi geçmişinizi sorgulayacaktır. Sonrasında yukarda bahsedilen belirtiler ışığında fizik muayenenizi yapacaktır. Doktorunuz muayene sırasında omurganız üzerinde, belinizde ve kalçanızda ağrılı noktaları bulmaya çalışacaktır. Sizden farklı yönlere eğildiğinizde ağrının artıp artmadığını söylemeniz istenebilir. Ayrıca yürüyüş şekliniz, dengeniz ve bacak kaslarınızın gücü de değerlendirilir.

Muayene bulgularının ışığında bazı görüntüleme yöntemlerini yaptırmanız istenecektir. Bu görüntüleme yöntemleri;

  • Direkt radyografi (röntgen): Düşük doz radyasyonla disk yüksekliğinde azalma, kemik ve eklem dejenerasyonları, eklem kireçlenmeleri gibi omurga anatomisindeki yapısal değişiklikler tespit edilebilir.
  • MR: Manyetik alan etkisi ile görüntüleme sağlanır. Radyasyon içermez. Sinir kökü, omurilik, diskler ve bağlar gibi yumuşak dokuları  ve tümöral oluşumları net olarak değerlendirme imkanı sunar.
  • Bilgisayarlı tomografi ve BT myelogram: X ışınları kullanarak kesitsel görüntü sağlayan bir teknolojidir. Eğer omurilik kanalına x-ışınlarıyla görülebilen bir sıvı verilirse omurilik kanalı hakkında daha detaylı bilgi verir.

Dar kanal hastalığında tedavi seçenekleri nelerdir?

Uygulanacak tedavi sizin belirtilerinize, darlığın lokalizasyonuna ve problemin ciddiyetine göre değişiklik gösterir. Eğer orta dereceli şikayet ve belirtiler varsa, doktorunuz size evde uygulayacağınız bazı tedaviler önerebilir. Eğer bu önlemler işe yaramıyorsa ilaç tedavisi ve fizik tedavi seçeneklerine başvurulabilir. Bunlardan da fayda görmediyseniz epidural enjeksiyonlar gibi girişimsel ağrı tedavileri denenebilir. Hiç birinden fayda görmüyorsanız cerrahi tedavi de önerilebilir.

Bacaklarda güç kaybı, idrar ve dışkı kontrolünün bozulması gibi durumlarda ise ilk tedavi tercihi cerrahi olacaktır.

Evde uygulanabilecek tedaviler;

  • Sıcak uygulama: Eklem kireçlenmeleri için tercih edilebilecek bir tedavidir. Sıcak uygulama bölgedeki kan akımını hızlandırır, kan akımının artması ise kas gevşemesi sağlar. Kas gevşemesi ile birlikte kireçlenmiş olan eklemlerdeki ağrı azalabilir.   Sıcak uygularken cildinizi yakmamaya özen gösterin.
  • Soğuk uygulama: Eğer sıcak uygulama ile ağrılarınızda rahatlama olmuyorsa soğuk uygulamayı da deneyebilirsiniz. Buz 20 dakika uygulanır, sonraki 20 dakika ara verilir. Soğuk uygulama şişliği, gerginliği ve iltihap dokusunu azaltacaktır.
  • Egzersiz: Egzersiz ile bel çevresi kaslarını güçlendirmek omurganızın daha iyi desteklenmesini sağlar. Böylece omurga esneklik ve denge kazanır.

Cerrahi Dışı Tedaviler nelerdir?

  • Ağızdan kullanılan ilaçlar: Steroid olmayan iltihap giderici ilaçlar iltihapın ve ödemin azalması yoluyla dar kanal hastalığında ağrıyı azaltabilir. Mide ülseri ve reflüsü olan kişiler bu ilaçları kullanmadan önce mutlaka doktorlarına danışmalıdırlar. Ayrıca gabapentin grubu ilaçlar veya antidepressanlar da reçete edilebilir. Şiddetli ağrı şikayeti olanlarda narkotik ağrı kesiciler kullanılabilir. Ancak bu ilaçların bağımlılık potansiyeli olduğundan dikketli kullanılmalıdır. Kas gevşetici ilaçlar da kas spazmını çözerek ağrının azalmasına yardımcı olur.
  • Fizik tedavi: Bel egzersizleri ile bel kaslarını güçlendirmek omurga esnekliğinizi ve dengenizi arttırır.
  • Steroid enjeksiyonları: Epiural alana yapılan steroid enjeksiyonları sinir kökü iltihabını azaltarak yayılan ağrıyı azaltır. Ancak epidural ssteroid enjeksiyonları. Yılda en fazla 3 veya 4 kez yapılmalıdır.
  • Sinir basısını azaltacak girişimler: Ciltten kamera ile girerek kapalı olarak yapılan günübirlik bir tedavidir. Her ne kadar cerrahi bir müdahale de olsa kapalı bir teknik olması ve aynı gün taburculuğa izin vermesi nedeniyle cerrahi dışı teknikler başlığı altında anlatılmıştır. Genel anestezi gerektirmeden lokal anestezi ve sedasyon altında uygulanabilir. Kalınlaşmış olan ve kanalda daralmaya yol açan bağların kapalı olarak temizlenmesi esasına dayanır. Bu aşamada sıkışıklığa neden olan bazı kemik çıkıntılar da temizlenebilir. Avantajı omurganın anatomik yapısının bozulmadan darlığın gideriliyor olması ve hastanın çok ağrı yaşamadan aynı gün taburcu olmasıdır. Hastalar kısa sürede iş hayatlarına geri dönebilirler.

Dar kanal hastalığında ne zaman cerrahi tedavi düşünülür?

Cerrahi tedavi diğer cerrahi dışı tedavilerin hepsi denendikten ve başarısız olduğu görüldükten sonra düşünülmelidir. Ancak aşağıdaki durumlarda cerrahi tedavi seçeneği düşünülür;

  • Belirtiler her gün sizin yaşam kalitenizi olumsuz etkileyecek düzeydeyse,
  • Yürüyüş mesafeniz ileri derecede kısıtlandıysa,
  • Ayakta kalabilme süreniz çok kısıtlanmışsa,
  • İdrar ve dışkı tutamama veya yapamama ve/veya cinsel problemler başladıysa,
  • Bacaklarda güç kaybı varsa.

Dar kanal hastalığı ameliyatlarında maliyetler nasıldır?

Dar kanal hastalığı ameliyatlarında maliyetleri arttıran faktörler genellikle kullanılan implantlar ve teknolojik ekipmandır. Ameliyatın güvenliğini arttırmak ve komplikasyon ihtimalini azaltmak amacıyla kullanılabilecek nöromonitörizasyon ve O-ARM navigasyon gibi cihazlar maliyeti arttırabilmektedir.

Dar kanal hastalığının cerrahi tedavisinde neler yapılır?

  • Sinir sıkışıklığının giderilmesi (vidasız dar kanal hastalığı ameliyatı): Tek omurga seviyesinde meydana gelen kanal darlıklarında genellikle sadece darlığa neden olan kemik uzantılar, kalınlaşmış bağlar ve fıtıklaşmış disk gibi yapıların temizlenmesi yeterli olur.
  • Sinir sıkışıklığının giderilmesiyle birlikte omurların birbirine kaynatılması (vidalı dar kanal hastalığı ameliyatı): Eğer birden fazla seviyede kanal darlığına müdahale ediliyorsa çıkarılan kemik ve bağlardan dolayı omurganın stabilitesi bozulur. Bu nedenle omurların bir arada kalması için vidalama işlemi ile sabitleme yapılır. Bu sabitleme omurların birbirine kaynamasını sağlar.

Dar kanal hastalığında ameliyatın riskleri nelerdir?

Her cerrahide bulunan enfeksiyon, kanama, damar içi pıhtılaşma ve anestezik reaksiyon gibi riskler bu cerrahide de vardır. Bu ameliyata özel riskler ise;

  • Sinir hasarı
  • Omurilik zarında yırtık meydana gelmesi
  • Cerrahi sonrasında kemik kaynaması ile ilgili sorunlar
  • Kullanılan implantlarda yetmezlik gelişmesi
  • Ek cerrahi gereksinimi
  • Belirtilerin geçmemesi veya tekrar etmesi

Ameliyata nasıl hazırlanmalıyım?

Eğer sigara kullanıyorsanız ameliyattan en az bir hafta önce sigarayı bırakın.

Doktorunuz tarafından gösterilen egzersizleri ameliyattan önce yapmaya başlayın. Doktorunuza kullandığınız ilaçları gösterin ve ameliyattan önce bırakmanız gereken ilaçları öğrenin. Kullandığınız bazı bitkisel ilaçlar anestezik ilaçlarla etkileşime girebilir.

Ameliyattan sonra beni neler bekliyor?

Eğer vidalama işlemi yapılmadan sadece sinir kökleri basıdan kurtarıldıysa hastanede bir gecelik yatış çoğu zaman yeterli olur. Eğer vidalama işlemi yapıldıysa 2-4 gün yatış gerekli olabilir. Eğer ileri yaştaysanız veya ek hastalıklarınız varsa yatış süreniz uzayabilir veya rehabilitasyon amaçlı fizik tedavi servisine alınmanız gerekebilir.

Ameliyattan sonra ağrı kesici ilaçlarla hem ağrı kontrolü sağlanır hem de ödem ve şişliğin önlenmesi amaçlanır. Konforunuzu arttırmak için doktorunuz size bir korse önerebilir. Fizyoterapistiniz cerrahiden hemen sonra bel bölgesindeki spazmı azaltmak ve şişliği engellemek için düşük zorlukta bir egzersiz programı başlayacak ve ameliyattan sonraki ilk günden itibaren yürüyüş yapacaksınız. Sonraki dönemlerde kaslarınızı güçlendirmek amacıyla farklı egzersizler programa eklenecek.

Ameliyattan sonraki dönemde yaklaşık 1 ay kan sulandırıcı tedavi almanız gerekli olacak.

Ameliyattan sonra 15 gün boyunca her 3 günde bir yara pansumanı yapmak gerekli olacak. Yara sorunu varsa pansuman sıklığı arttırılabilir. Ameliyat sonrası 15. günde dikişler alınır. Dikişler alındıktan sonra pansumana ihtiyaç olmaz.

Sıcak kompres uygulamak ağrınızı azaltacaktır. Dar kanal ameliyatı sonrasında doktorunuzun sizin için uygun gördüğü egzersizleri yapmanız kas gücünüzün artmasını sağlayacaktır. Ayrıca bir fizik tedavi ve rehabilitasyon hekimi kontrolünde uygulanacak olan elektrik stimülasyon gibi teknikler de kas gücünü geri kazanmanıza yardımcı olur. Kas gücünüzü arttırmanız ameliyat sonrasında daha kısa sürede hareketlenmenizi sağlar. Egzersizlerden sonra soğuk uygulamak ise egzersize bağlı şişlik ve ödem oluşumunu azaltacaktır.

Dar kanal hastalığı tedavi edilmezse sonuçları ne olur?

Dar kanal hastalığının tedavi edilmediği durumlarda ağrı inatçı şekilde devam edebilir. Boyun bölgesinin dar kanal hastalığı kollarda ve bacaklarda, bel bölgesinin dar kanal hastalığı ise bacaklarda güç kaybı, his kaybı ve yürüyüş bozuklukları gibi şikayetlere neden olabilir. İdrar ve dışkı tutamama gibi sonuçlar ortaya çıkabilir. Bu tarz durumlarda hasta ameliyat olmasına rağmen güç kaybını ve diğer fonksiyonel kayıplarını geri kazanamayabilir.

Dar kanal hastalığı ameliyatından sonra iyileşme ne kadar sürer?

Dar kanal cerrahisi işleminden sonra günlük hayata tamamen dönmek yaklaşık olarak 3 ay gibi bir zaman alır. Ancak kompleks bir cerrahi uygulandıysa bu süre uzayabilir.

Dar kanal cerrahisinden sonra ne kadar sürede işe dönebilirim?

Eğer vidalama işlemi yapılmadıysa masa başı çalıştığınız işinize yaklaşık 10 günde dönebilirsiniz. Eğer vidalama işlemi yapıldıysa masa başı işe dönmeniz 3-4 hafta sürebilir.

Dar kanal hastalığı ile ilgili merak ettikleriniz için bize ulaşın.

 

Yorum Yapın