turan turan

robotik cerrahi

robotik diz protezi

diz protezi

ortopedi ve travmatoloji
fizik tedavi ve rehabilitasyon
fizik tedavi fizik tedavi robotik cerrahi robotik cerrahi
tr
0224 222 0 777[email protected]

Ayak Baş Parmak Çıkıntısı (Bunyon) Nedir ?

Detail about our service

Ayak Baş Parmak Çıkıntısı (Bunyon) Nedir ?

Bunyon (diğer adı ile halluks valgus), ayak başparmağının kenarında oluşan yumru şeklindeki çıkıntıya verilen isimdir. Ayak baş parmağında çıkıntının nedeni ön ayak ve başparmakta gelişen açısal bozukluktur. Bu şekil bozukluğu ve çıkıntı zamanla ilerlediğinde, kişilerde ağrı ve yürüme zorluğuna yol açar. Ayak baş parmak çıkıntısı olan bunyonlar genellikle ailesel geçişlidir. Bunyonlar kadınlarda daha fazla olmak üzere orta yaşlı veya daha yaşlı kişilerde görülse de, bazen ergenlik çağında bile gelişebilir. Ayak baş parmaktaki kemik çıkıntısı oluşumu çoğunlukla iki taraflıdır yani her iki ayakta da görülür.

 

tt

Bunyon-ayak baş parmak kemik çıkıntısı gelişmesi için risk faktörleri nelerdir?

 

Aşağıdaki durumların varlığında ayağınızda baş parmak kemik çıkıntısı-bunyon olasılığı daha fazla olabilir:

  • Ailede bunyon öyküsü
  • Düz tabanlık gibi kalıtsal ayak yapısı sorunları
  • Yapısal olarak aşırı gevşek bağ dokusu
  • Ayak şekil bozukluklarına yol açan yaralanmalar
  • Romatoid artrit, gut gibi iltihaplı romatizmal hastalıklar
  • Çeşitli nöromusküler hastalıklar

 

 

 

Ayak baş parmak çıkıntısı-bunyon neden gelişir?

 

Ayaktaki kemikleri birbirine bağlayan bağlar yapısal olarak gevşek ise veya yaşla birlikte daha gevşek hale gelirse, ön ayak bölgesinde genişleme olur. Ayak başparmak eklemine uygulanan baskı ve bağ gevşekliğinin bir arada olması durumunda ise, ön ayak kemik açılarında kayma ve şekil bozukluğuna neden olur. Sonunda, ayak başparmak kök kemiğinin açısı kayar ve kemikli bir yumru oluşur. Zamanla bu durum ayak baş parmağının ikinci parmağa doğru bükülmesine neden olur.

 

Başparmak kemik çıkıntısı olan bunyonun oluşmasındaki temel nedenin ayak baş parmağı hizasındaki, birinci metatars ve kuneiform kemikleri arasındaki eklemi sabitleyen bağların gevşekliğidir. Bu gevşeklik sonucu kemiğin duruş açısının değişip kayması sonucu şekil bozukluğu ve bunyon gelişir. Uzun süre ayakta durmak ve tam oturmayan dar ayakkabılar bunyon ağrısını daha da kötüleştirebilir, ancak birebir ayakta baş parmak çıkıntısı oluşmasına neden olmazlar.

tt

Bunyon belirtileri nelerdir ?

  • Ayak başparmakta yumru, şekil bozukluğu
  • Ayak başparmak kök ekleminde kırmızı, sert şişlik
  • Normal ayakkabı giymekte zorluk
  • Baş parmağı bükememe veya bükmeye çalışırken ağrı olması
  • parmakta çekiç parmak oluşması
  • Şekil bozukluğu olan alanlarda nasır gelişimi
  • Ayak başparmağının uç kenarında uyuşma hissi.

Bunyon klinik seyri nasıldır?

Başpamak kemik çıkıntısı-bunyon olan bölgede ciltte kızarıklık, hassasiyet gelişir ve ayakkabı giyince artan ağrı başlar. Ayaktaki bu bölge atılan her adım sırasında hem yük taşıdığı, hem de büküldüğü için, yürümekle ağrı şiddetlenir. Birinci ve ikinci parmak köklerindeki tabanın nasır oluşabilir. Zamanla baş parmak ikinci parmağa doğru eğilebilir. Başparmaktan gelen basınç ile, ikinci parmak yukarı itilir ve çekiç parmak oluşabilir. Açısal bozukluk arttığında birinci parmak ucu üçüncü parmağa değmeye bile başlar. Bu durum diğer parmaklarda da çeşitli ağrılı sorunlara (metatarsalji, nöroma) yol açabilir. Ayakta başpamak kemik çıkıntısı-halluks valgus ilerlediğinde eklemde kireçlenme de gelişir.

tt

Bunyonlar nasıl teşhis edilir?

Ayak muayenesi sırasında başparmak kemik çıkıntısı görülerek, halluks valgus tanısı konulabilir. Ortopedi uzmanı bunyonun eklem hareketine etkisini veya ayakta ağrı, gevşeklik, uyuşma gibi durumların olup olmadığını muayene ile belirlemeye çalışır.

Eklemlerin durumunu ve kemik açılarını belirlemek için bazı özel pozisyonlarda ayak röntgeni çekilmesi gerekir. Gerekirse farklı değerlendirmeler için ultrason(US), tomografi (BT), manyetik rezonans görüntüleme (MR), elektromyografi (EMG) gibi tetkikler de istenebilir.

Bunyon-halluks valgusta cerrahi olmayan tedavi yöntemleri nelerdir?

Ağrı kesici ilaçlar: Ağrı, şişlik ve hassasiyetin yoğun olduğu dönemlerde, bölgesel soğuk uygulaması ile birlikte doktorun önerdiği ağrı kesici ilaçların kullanılması yakınmaları azaltır.

 

Fizik tedavi: Fizik tedavi cihazları ile tedavi ve egzersiz uygulamaları ağrıyı azaltıp, eklem hareketliliğini koruyabilir. Ayrıca ayaktaki kas güçlerini dengeleyerek açılanmanın hızla artmasının engellenmesine yardımcı olabilir.

 

Enjeksiyonlar: Kortizon enjeksiyonları baş parmak eklemdeki ağrıyı ve şişliği azaltabilir, ancak çok sık uygulanırsa, dokulara zarar verebilir. Rejeneratif ortopedi (yenileyici tıp) yöntemlerinden Proloterapi ve TZP (veya PRP olarak bilinen trombositten zengin plazma) gibi enjeksiyon yöntemlerinin ultrason eşliğinde uygulanması ile, hem ağrının azalmasına, hem de gevşek bağların sıkılaşmasına katkı sağlanabilir.

tt

Bunyon pedleri ve bantlama: Çeşitli bunyon pedleri bölgeyi rahatlatabilir ve ağrıyı kısmen hafifletebilir.

 

Ayakkabı değişiklikleri: Geniş, derin burunlu, yumuşak  ayakkabılar, ayak parmaklarındaki baskıyı azaltır.

 

Ortezler: Ayakkabıya yerleştirilen tabanlık gibi bazı ortezler, bunyon oluşumuna katkıda bulunabilecek açılanma sorunlarında yardımcı olabilir. Ayak başparmağı ile ikinci parmak arasına silikon destek yerleştirmek rahatlatıcı olabilir.

Bunyon-halluks valgusta cerrahi tedavi yöntemleri nelerdir?

 

Ayak başparmak kemik çıkıntısı-bunyon sorunu olanlarda uygulanan tedavi yöntemleri ile ağrı ve yürüme sıkıntısı gibi yakınmalar ortadan kalkarsa, hastalar takibe alınır. Ancak gerekli tedaviler denenmesine karşın, yakınmaları devam eden ve yürüme sıkıntısı yaşayanlarda veya takipler sırasında açısal bozuklukta artış saptanan hastalarda ameliyat uygulanması gerekir.

 

ttHangi durumlarda bunyon ameliyatı yapılır?

 

  • Ameliyat dışı tedavi yöntemler ile iyileşmeyen bunyon ağrısı
  • Ayakkabı değişikliklerine rağmen ağrının giderilememesi
  • Ayak başparmağında ağrılı hareket kısıtlılığı
  • Ayak başparmağında açısal bozuklukta artış olması
  • Ayak başparmağının küçük ayak parmaklarına doğru eğilmesi
  • Ayakta ikinci parmağı da etkilemeye  başlayan, ayakta ek ağrılı durumlara neden olan şekil bozuklukları

 

Halluks valgus cerrahi tedavisinde uygulanan ameliyat teknikleri:

 

Bunyonları düzeltmek için bugüne kadar açıklanan birçok farklı cerrahi teknik vardır. Ortopedi uzmanı uygulanacak ameliyat tekniğini; hastanın yaşına, bunyon şekil bozukluğunun şiddetine, ayak kemik ve eklemlerindeki açılara, kireçlenme durumuna ve deneyimine göre belirler.

 

tt Cerrahi Teknikler:

  • Tendon ve bağların onarımı
  • Bunyonektomi
  • Osteotomi
  • Artrodez
  • Rezeksiyon artroplastisi

Son dönemde geliştirilen yeni cerrahi teknikler, ayakta halluks valgus ve şekil bozukluğuna yol açan eklem sorununu 3 boyutlu yaklaşım ile ortadan kaldırdığından, ameliyat sonrası hasta memnuniyetini arttırmaktadırlar. Lapidus 3D cerrahisi ile şekil bozukluğu 3 boyutta da düzeltilerek, daha kalıcı bir çözüm sunulmaktadır.

Halluks valgus ameliyatı sonrası iyileşme dönemi

Ayakta baş parmak kemik çıkıntısı-bunyon ameliyatları genellikle günübirlik yapılan cerrahi işlemlerdir, yani ameliyat olan hastalar aynı gün evlerine dönerler. Ameliyatın başarısı, ameliyattan sonraki ilk birkaç hafta boyunca ortopedi doktorun talimatlarının evde ne kadar iyi uyguladığı ile de  ilişkilidir. Başarılı bir iyileşme için parmağın pozisyonunu korumak çok önemli olduğundan, pansuman bakımı ile ilgili talimatların tam uygulanması gerekir.

Genellikle, dokuların iyileşmesine izin vermek için ameliyattan sonraki iki hafta boyunca bir atel veya bot ile ayak hareketleri kısıtlanır. Yere basmamak ve tam vücut ağırlığını vermemek için koltuk değneği kullanılması önerilebilir.

Ayak baş parmak kemik çıkıntısı-bunyon ameliyatı risk ve komplikasyonlar

 

Ayak ameliyatlarından sonra ağrı, şişlik, hareket zorluğu gibi yakınmalar sık görülen bir durumdur, zamanla azalır. Her ameliyat sonrası görülebilen enfeksiyon, sinir hasarı, damar trombozu, akciğere kan pıhtısı, kemikte kaynamama, ve nüks gibi istenmeyen durumların nadir de olsa gelişebilir. Ağrı ve deformasyonun devam etmesi durumunda revizyon cerrahisi denilen ek ameliyatların uygulanması gerekebilir.

 

 

ttSonuç

 

Ayaklarda oluşan baş parmak kemik çıkıntısı-bunyon, toplumda sık görülen bir durumdur. Rahat ve uygun ayakkabı giyilmediğinde, bunyon kısa zamanda ilerleyip, kötüleşebilir.

 

Ameliyat dışı tedavilere karşın, ağrı yakınmanız geçmiyorsa cerrahi seçeneklerinizi anlamak için ortopedi doktoruna başvurmalısınız. Ayak başparmağındaki şekil bozukluğunu düzelten bir ameliyat ile, ağrı ve yürüme zorluğu ortadan kaldırılabilir.

 

 

Turan&Turan
Kemik Kas Eklem Sağlığı

Çağrı Merkezi

0224 222 0 777