fbpx
İnternet sitemizde çerez kullanılmaktadır. Çerezler hakkında detaylı bilgi için KVKK inceleyiniz. Devam etmeniz halinde çerez kullanımına izin verdiğinizi kabul edeceğiz.

Piriformis Sendromu: Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Son Güncelleme:
Turan&Turan > Blog > Piriformis Sendromu: Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi
piriformis sendromu nedir?

Günümüzde, hareketsiz bir yaşam tarzına sahip olan birçok insan, kalça ağrısı, bel ağrıları ve diğer farklı rahatsızlıklarla karşılaşabiliyor. Özellikle uzun süre oturmak veya ayakta durmak, kalçalarımızın ve bel bölgemizin sağlığını etkileyebilir. Bu durumda, bazen kalçada derin bir ağrı, bacaklarda uyuşma veya karıncalanma gibi belirtilerle karşılaşabilirsiniz. Bu yazıda odaklanacağımız konu, bu belirtileri yaşamanıza neden olabilecek bir durum olan Piriformis Sendromu.

Bazen ayakta durma veya oturmanın ardından hissedilen belirgin ağrılar, bacaklarda uyuşma veya karıncalanma, yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyebilir. Eğer sağ veya sol kalçadan bacağa vuran ağrılar yaşıyorsanız, nedenini merak ediyor olabilirsiniz. İşte tam burada Piriformis Sendromu devreye giriyor. Ancak, bu belirtiler, bel fıtığı kaynaklı siyatik sinir sıkışmasına da benzerlik gösterdiği için karıştırılabilir.

Bu blog yazısında, Piriformis Sendromu’nun ne olduğunu, belirtilerini, nedenlerini ve etkili tedavi yöntemlerini öğreneceksiniz. Ayrıca, bu rahatsızlığın bel fıtığından farkını anlamak ve doğru teşhisi almak için nelere dikkat etmeniz gerektiğini ele alacağız. Sağlığınız üzerindeki olumsuz etkileri önlemek adına Piriformis Sendromu hakkında daha fazla bilgi sahibi olmanız önemlidir.

İçindekiler:

Piriformis Sendromu Nedir?

Piriformis sendromu, genellikle piriformis kasının siyatik siniri sıkıştırması sonucu ortaya çıkan bir nöromüsküler durumdur. Bu durum, kalça veya üst bacak bölgesinde ağrı, uyuşma veya karıncalanma hissiyle kendini gösterir. Piriformis kasının, siyatik siniri tahriş ederek uyluk ve bacakta ağrıya, uyuşmaya ve karıncalanmaya sebep olduğu bilinir, bu da siyatiğe benzer belirtilere yol açar.

Piriformis sendromu çok yaygın değildir. Yapılan tahminlere göre, siyatik vakalarının yaklaşık %5’i piriformis sendromundan kaynaklanmaktadır. Bu durumun nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, kadınlar arasında daha sık görüldüğü gözlemlenmiştir.

Piriformis Kası
Resim 1. Piriformis Kasın Anatomisi

Piriformis Kası Nerede? Konumu ve Görevi

Piriformis kası, pelvik bölgede bulunan düz, bant benzeri bir kalça kasıdır. Piriformis kası alt omurganın yakınında/hemen altında, kuyruk sokumun (sakrum) ön tarafında ortaya çıkar, pelvis boyunca ilerler ve uyluk kemiğinin (femur) üst kısmına yerleşir.

Piriformis kası kalça hareketlerinde ve pelvis stabilitesinde önemli bir role sahiptir ve birçok işlevi vardır. Bu işlevler aşağıdaki gibidir:

  • Bacak düzleştirildiğinde kalçanın dışa doğru döndürülmesine yardımcı olur. Bu hareketler, ayakta dururken veya arabadan inerken olduğu gibi bacağın yana doğru hareket etmesini sağlar.
  • Yürürken dengeyi korumak için kalçanın sabit kalmasına yardımcı olur. 
  • Destekli bir duruşun oluşmasına fayda sağlar. Piriformis kası zayıfladığında ve dengesiz bir hale geldiğinde, belde aşırı bir kemer veya eğik bir pelvis gibi postüral sorunlara yol açabilir ve duruş bozuklukları oluşabilir.
  • Kalça ve bacakların bütün hareketlerinde kullanılır.

Piriformis kasının alt omurgayı pelvise bağlayan stratejik konumu, alt vücudun neredeyse her hareketi için hayati öneme sahiptir. Piriformis kası aşırı kullanılırsa veya doğrudan yaralanırsa (örneğin bir düşme veya darbe sonucu), kalçada ağrı üreten bir faktör haline gelebilir.

Piriformis Sendromu Neden Olur?

Piriformis sendromu neden olur
Resim2. Piriformis sendromu neden olur

Piriformis kasının siyatik sinire baskı yapmasına neden olan herhangi bir etken, piriformis sendromuna neden olabilir. En yaygın piriformis sendromu nedenleri şunlardır:

  • Piriformis veya etrafındaki dokularda iltihaplanma (şişme).
  • Kas spazmları.
  • Kasta yaralanma.

Bu sorunlar aşağıdaki durumlardan kaynaklanabilir:

  • Piriformis kasları yeterince güçlü olmadan merdiven çıkmak, yürümek veya koşmak.
  • Travmalardan kaynaklı olarak (düşme, araba kazası gibi) kalça veya bacakta yaralana.
  • Fiziksel aktivite eksikliği nedeniyle kasların gergin olması.
  • Yanlış yük kaldırma ve piriformis kasına zarar vermek.
  • Fiziksel aktiviteden önce yeterince ısınmamak veya sonrasında uygun şekilde esnememek.
  • Aşırı egzersiz veya tekrarlayan hareketler yapmak (uzun mesafeli koşu gibi).
  • Uzun süre oturmak.
  • Yanlış postürde durmak.
  • Geçirilmiş kalça ameliyatlar.

Yukarıdaki durumların yanı sıra kas-iskelet sisteminde meydana gelen anormallikler de piriformis sendromuna neden olabilir. Sağlık uzmanları buna birincil piriformis sendromu derler. Örneğin, siyatik sinirin anormal bir yol alması veya piriformis kasının doğuştan bir anormalliğe sahip olması (kısa olması) bu duruma örnek olarak verilebilir.

piriformis sendromu ve siyatik sinirin sıkışması
Resim 3. Siyatik sinirin anatomik değişkenlikleri, piriformis sendromu riskini artırabilir.

Piriformis Sendromu Belirtileri Nelerdir?

Piriformis sendromunun belirtileri hafif rahatsızlıktan şiddetli kalça ağrısına kadar değişebilir. Eğer piriformis kası siyatik sinire baskı yaparsa, belirtiler aynı zamanda uyluktan bacağa doğru da yayılabilir.

Piriformis sendromu belirtileri gün boyunca sabit kalabilir veya kalça ve bacak hareketlerini içeren fiziksel aktivitelerle artabilir, örneğin oturmak, yürümek, merdiven çıkmak ve dönmek gibi. Belirtilerin şiddeti, piriformis kasının iltihaplanma derecesine ve spazm sıklığına bağlıdır.

Piriformis sendromunun yaygın belirtileri ve işaretleri şunları içerebilir:

  • Kalça Ağrısı: Piriformis sendromu kalçanın derinliklerinde ağrıya neden olur.Genellikle oturma, yürüme, koşma veya bisiklete binme gibi fiziksel aktivitelerden sonra ağrılar artar.Bu ağrılar; yanma, zonklama ve acı şeklinde de ortaya çıkabilir. Aynı zamanda uzun süre hareketsiz kalındığında (masa başı işte çalışmak gibi) ağrılar kötüleşebilir.
  • Kalçada ve bacaklarda uyuşma, karıncalanma: Etkilenen bölgede kalçada uyuşma, karıncalanma veya batma hissi oluşabilir. Bu belirtiler uzun süre oturduktan veya ayakta durduktan sonra kötüleşebilir.
  • Uzun süre oturmada zorlanma: Kalçadaki ağrı ve hassasiyet, uzun süreli oturmayı, özellikle sert veya düz olmayan yüzeylerde zorlaştırabilir.
  • Bacaklarda güçsüzlük: Rahatsızlıktan etkilenen bacak ağır ve sert hissedilebilir. O taraftaki bacağı kaldırmak veya piriformis kasına gerilim uygulayan belirli yönlerde hareket ettirmek zor olabilir.
Piriformis sendromunun yaygın belirtilerinden biri Kalçada şiddetli ağrılardır
Resim 4. Piriformis sendromunun yaygın belirtilerinden biri Kalçada şiddetli ağrılardır.

Yukarıdakiler kadar yaygın olmayan başka belirtiler de bulunmaktadır. Her iki tarafta da piriformis sendromu oluşması, piriformis sendromu belirtilerinin bir taraftan diğer tarafa geçmesi, hamilelikten sonra piriformis belirtilerinin görülmesi ve kasıkta ağrı, uyuşma ortaya çıkması nadir görülen belirtilerdendir.

Piriformis sendromunun daha az yaygın görülen belirtileri şunlar olabilir:

İki Taraflı Piriformis Sendromu

Yapılan araştırmalara göre, piriformis sendromu olan insanların yüzde 10’undan azında belirtiler sağ ve sol kalçalarda aynı anda ortaya çıkabilir.

Değişen Belirtiler

Nadiren, piriformis kası ağrısı her iki bacak arasında değişebilir. Bu değişken desen genellikle piriformis sendromu ile birlikte sakroiliak (SI) eklemde dejeneratif sorunların varlığını gösterir.

Hamilelik Sonrası Başlayan Belirtiler

Piriformis sendromu, pelvisteki gluteal kasların uzaması ve gerilmesi nedeniyle hamilelik sonrasında aylar sonra gelişebilir.

Kasık Ağrısı ve Uyuşukluk

Piriformis sendromu, pudendal sinirin sıkışması nedeniyle kasık ağrısı ve uyuşukluğa yol açabilir. Pudendal sinir, piriformis kasının altından geçen ve kasık bölgesini besleyen duyusal ve motor bir sinirdir. Kasık ağrısı ve uyuşukluğun, ciddi ancak nadir görülen bir tıbbi durum olan Kauda Ekuina sendromu ile de ilişkili olabileceği önemlidir. Kauda Ekuina sendromu omuriliğin ucundaki sinirlerin aşırı baskı ve şişmesini tanımlayan nadir fakat ciddi bir durumdur ve tıbbi müdahale gerektirir.

Piriformis Sendromu ve Siyatik Ağrısı Aynı Mıdır?

Benzer belirtiler nedeniyle, piriformis sendromu ve siyatik sinirin sıkışmasına sebep olan bel fıtığı birbirleriyle karıştırılabilir. Her ikisi de siyatik sinirinin etkilendiği durumlar olduğu için benzer semptomlara sahip olabilirler. Ancak, bu durumların ana sebebi ve tedavileri farklıdır.

Halk arasında siyatik olarak bilinen durum aslında vücudumuzdaki bir siniri ifade eder. Siyatik, alt omurgadaki beş sinir kökünün birleşmesiyle oluşan vücudumuzdaki en uzun ve en geniş sinirdir. Siyatik çeşitli durumlar tarafından tetiklenebilir. Ancak araştırmalara göre, siyatik sinirin sıkışmasının %90’ı bel fıtığından kaynaklanır.

Bel fıtığı drumunda, omurilik disklerinden birinin dış kısmının zayıflaması veya yırtılması sonucu disk içeriği dışarı sızar ve siyatik sinire baskı yapabilir. Bu durum şiddetli bel ağrısına, bacakta ağrıya, ayakta uyuşma, karıncalanma ve bacakta veya ayak güçsüzlüğüne neden olabilir. Belirtiler, bel fıtığının etkilediği bölgesine bağlı olarak değişebilir.

Piriformis sendromu ise, kalça bölgesinde Piriformis kasının siyatik siniri sıkıştırması sonucu oluşur (omurga bölgesinde değil). Derin kalça ağrısına, uyluk ve bacakta ağrılara, oturunca artan kalça ağrısı ve zorlanma gibi belirtilere neden olabilir.

Özetle, piriformis sendromu, piriformis kasının siyatik siniri tahriş ettiği bir durumu içerir; siyatik ise çeşitli temel nedenlerden kaynaklanan bir belirtidir. Özellikle bel fıtığı, disk içeriği dışarı sızması ile ilgilidir ve potansiyel olarak siyatik siniri etkileyebilir. Belirtiler örtüşebilir, ancak bu durumların temel nedenleri ve mekanizmaları farklıdır ve doğal olarak tedavi yöntemleri ve yaklaşımları farklı olabilir. Bu durumlardan herhangi birini şüpheleniyorsanız, doğru bir teşhis ve uygun tedavi için bir ortopedi uzmanıyla görüşmek önemlidir.

Piriformis sendromunun siyatik sinir sıkışmasıyla veya bel fıtığı rahatsızlıkla karışmaması için birçok tanı yöntemi kullanılır.

Piriformis sendromu kalça, siyatik ise bel (omurga) kaynaklı bir durumdur.
Resim 5. Piriformis sendromu kalça, siyatik ise bel (omurga) kaynaklı bir durumdur.

Piriformis Sendromunun Tanısı Nasıl Konulur?

Piriformis sendromunun teşhisi kolay olmayabilir. Çünkü siyatik sinir sıkışması veya bel fıtığı gibi diğer rahatsızlıklarla karıştırılabilir. Doktorunuz doğru teşhisi koyabilmek için kapsamlı bir fizik muayene yapar, tıbbi geçmişinizi inceler ve gerektiğinde ek testler ister. Doğru teşhis için fizyoterapi ve rehabilitasyon uzmanları, ortopedi ve travmatoloji doktorlarına başvurabilirsiniz.

Piriformis sendromu testi
Resim 6. Piriformis sendromunun tanısında fizik muayene gerçekleştirilir.
  • Fizik Muayene: Doktorunuz bel ve bacaklarınızdaki hareket açıklığını, kas gücünü ve refleksleri değerlendirir. Kas hassasiyeti ve iltihap belirtilerinin olup olmadığına bakar. Piriformis kası gücünün ve siyatik sinirin ne durumda olduğunu anlamak için fiziksel testler yapar.
  • Piriformis Sendromu Testi: Piriformis sendromunu teşhis etmek için tek bir testin olmadığını belirtmek önemlidir. Fiziksel bir muayene sırasında, doktorlar piriformis kasının ve siyatik sinirin sağlığını incelemek için birkaç test yaparlar. Bu testler, piriformis ve çevresindeki kasları gerginleştirerek siyatik sinir üzerindeki baskıyı artırarak hastanın ağrısını çoğaltmaya yardımcı olur ve şunları içerir: Freiberg işaret testi, Pace işareti, Beatty testi.
  • Tıbbi Geçmişin Değerlendirilmesi: Doktorunuz genel sağlık durumunuzu geçmişe yönelik olarak değerlendirir. Belirtilerinizin ne zamandır bulunduğunu, hangi durumlarda kötüleştiğini öğrenerek tanı için bilgi edinir.
  • Görüntüleme Yöntemleri: Daha ileri bir değerlendirme için doktorunuz görüntüleme yöntemlerine başvurabilir. Bu yöntemler, kalça bölgesindeki kemik, eklem ve yumuşak dokuların ayrıntılı incelenmesi ve sorunun kaynağını bulmak için kullanılır. Röntgen, Emar (MR) olarak da bilinen Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG), BT (Bilgisayarlı Tomografi) EMG (Elektromiyografi) ve ultrason başvurulabilecek görüntüleme yöntemleridir.

Piriformis Sendromu Tedavi Yöntemleri

Piriformis sendromu tanısı konulduğunda ilk olarak konservatif (ameliyatsız) tedavilere başvurulur. Tedavideki amaç, kalça ve bacakta hissedilen ağrıları azaltmak, kalça bölgesini dengeli bir hale getirmek ve kalça hareketliliğini artırmaktır. Belirtiler şiddetli olduğunda ve konservatif tedavilerle sonuç alınamadığında ise ameliyat yapılabilir. Ancak ameliyatlara nadiren başvurulur.

  • İstirahat: Başlangıçta hastanın uzun süreli yürüyüşlerden, zorlayıcı sporlardan, uzun süreli oturmadan ve bisiklet kullanmak gibi aktivitelerden uzak durması gereklidir.
  • İlaç Tedavisi: Piriformis sendromunun tedavisinde öncelikle ağrı kesiciler ve kas gevşeticilerle kastaki ödemi, iltihabı ve kas spazmını azaltmak hedeflenir. Doktorunuzun önerisine göre; nonsteroid anti-inflamatuar ilaçlar, antikonvülsan ilaçlar ve opioid ağrı kesici ilaçlar da kullanılabilir. Ağrıları azaltmanın en büyük işlevi, fizik tedavi gibi tedavilere başlayabilmektir.
  • Fizik Tedavi ve Piriformis Sendromu Egzersizleri: Piriformis sendromu için fizik tedavi yöntemleri ve egzersiz uygulamaları çok önemlidir. Bu tedavide amaç piriformis kasının esnekliğini ve gücünü artırmaktır. Egzersiz programları, germe egzersizleri ve güçlendirme amaçlı olarak iki kategoriye ayrılabilir. Bir araştırmaya göre, hastalar egzersizlere başladıktan sonra, 1-3 hafta içinde tam rahatlama yaşamışlardır.
  • Masaj Terapisi: Masaj terapisi, kan dolaşımını artırarak vücutta daha iyi bir iyileşme tepkisi yaratmaya yardımcı olur. Derin doku masajı, egzersiz seansından önce veya sonra kalça ve uylukta ağrıyı hafifletmeye yardımcı olabilir.
  • Soğuk ve Sıcak terapisi: Kalça ağrısını hafifletmenin basit bir yolu, soğuk kompres veya ısıtma yastığı uygulamaktır. Şikayetler başladığında, erken dönemde soğuk uygulama daha faydalı olabilir. Ancak uzun süreli şikayeti olan hastalarda, sıcak uygulama kas spazmını çözmeye yardımcı olabilir, bu nedenle daha etkili olabilir.
piriformis tedavi yöntemleri
  • Enjeksiyonlar: Ağrı kesici ilaçların yeterli etkiyi sağlayamadığı şiddetli ağrılar için enjeksiyonlar önerilebilir. Enjeksiyonla ağrıları hafifleyen hastalar, fizik tedavi programlarına dahil olabilirler. Başlıca enjeksiyon türleri: Steroid enjeksiyonlar, botox enjeksiyonu (botox iğnesi), proloterapi ve PRP’dir (Trombositten Zengin Plazma).
  • Elektroterapi: Piriformis sendromunda elektroterapi, elektrik akımının kullanılmasıyla sağlanan bir tedavi yöntemidir. Elektroterapi, kasları uyararak ağrıyı hafifletmeye, kas spazmlarını azaltmaya ve iyileşmeyi desteklemeye yardımcı olabilir. Piriformis sendromu semptomlarını tedavi etmek için çeşitli elektroterapi türleri kullanılabilir.
  • Ultrason Eşliğinde Kuru İğneleme: Kuru iğneleme yönteminde; ağrıları hafifletmek ve fonksiyonu iyileştirmek için kaslar, tendonlar veya diğer yumuşak dokulara ince iğneler yerleştirilir. Ultrason görüntülenmesinden yardım alınarak piriformis kası hedeflenir.
  • Akupunktur: Akupunktur, geleneksel Çin tıbbına dayanan bir tedavi yöntemidir. İyileşmenin sağlanması ve ağrıların azalması için vücudun belirli noktalarına ince iğneler yerleştirilmesiyle gerçekleştirilir. Akupunkturun etkililiğine yönelik çalışmalar kısıtlı olsa da alternatif bir tedavi olarak uygulanabilir.
  • Cerrahi Yöntemler: Yaşam kalitesinin büyük ölçüde azalması ve ağrıların gündelik işleri engelleyecek boyuta gelmesi, ameliyatı gerekli kılabilir. Ancak ilk olarak konservatif (ameliyatsız) tedavilere başvurulmalı, konservatif tedavilerden sonuç alınamadığında cerrahi müdahale düşünülmelidir. Piriformis sendromu ameliyatı; piriformis kasının gevşetilmesini ve siyatik sinir dekompresyonunu kapsar.
 Piriformis Sendromu Tedavisinde Cerrahi Yöntemler
Resim 8. Piriformis Sendromu Tedavisinde Cerrahi Yöntemler

Piriformis sendromundaki tedavi yöntemlerinden genel olarak bahsedilmiştir. Her hastanın özel olarak değerlendirilmesi gerektiği unutulmamalıdır. Doktorunuz sizin için en uygun tedaviyi önerecektir.

Sonuç

Piriformis sendromu, kalça bölgesinde yaşanan bir durum olup genellikle piriformis kasının siyatik siniri sıkıştırması sonucu ortaya çıkar. Bu durum, ağrı, uyuşma veya karıncalanma gibi belirtilerle kendini gösterir ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir. Siyatik ise bel (omurga) kaynaklı bir durumdur ve belirtileri belden bacağa doğru yayılan ağrıdır. Her iki durum da ortopedi veya Fizik tedavi ve rehabilitasyon uzman tarafından değerlendirilmeli ve doğru tanı konulmalıdır.

Tedavi yaklaşımları, belirtiler ve hastanın durumuna bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Bu nedenle, belirtileri olan bireylerin uzman yardımı alarak doğru tedavi planını belirlemeleri önemlidir.

Aktif bir yaşam tarzını benimseyerek kas-iskelet sağlığınızı koruyabilirsiniz. Özellikle yürüyüş, yüzme veya kondisyonlu bisiklet gibi düşük etkili egzersizlere başlayarak, sağlığınız için ilk adımı atabilirsiniz.

Piriformis sendromu hakkında merak ettiklerinizi sormak isterseniz bizimle iletişime geçebilirsiniz. Kemik, Kas ve Eklem Sağlığı alanındaki uzmanlarımızın görüşlerini almak için randevu alabilirsiniz.

Randevu için tıklayınız

Turan&Turan editörleri tarafından hazırlandı.
4 Yorum
  1. Bedri kaya

    Eşim 2000 yılında trafik kazası geçirdi sol hemiperazi teşhisi .beyin ameiyati kalça kırığı olustusol bacak sağdan 3 cm kısa yürümede zorluk çekiyor ege universitesi fizik tedavide ayağa kalktı Bursa’da yürütme robotuna 1 ay gitti hala yürürken denge zor sağlıyor tavsiyeleriniz nedir

    1. Turan Turan

      Merhaba öncelikle geçmiş olsun. Sizi doğru bilgilendirebilmemiz için mutlaka yakın zamana ait tetkiklerinizi değerlendirmemiz gerekiyor. Yapılmış olan güncel tetkiklerinizi 0532 499 17 77 numaralı hattımızdan bizimle paylaşmanız durumunda değerlendirme sağlayıp durumunuz ve tedaviniz hakkında sizi bilgilendirebiliriz. Sağlıcakla kalın.

  2. MEHMET KOLUKISAOĞLU

    Yorumları okudum. Bacak ağrılarım var. Kireçlenme var dediler. Yürümekte güçlük çekiyorum. Adresinizi alabilir miyim.

    1. Turan Turan

      Merhaba Mehmet Bey. Bursa Özel Aritmi Osmangazi Hastanesi ve İstanbul Esha Cerrahi Tıp Merkezinde hizmet vermekteyiz.Kemik, eklem ve kas problemleriniz ile ilgili her türlü sorun ve sorularınız için bizimle dilediğiniz zaman 0532 499 77 44 numaralı hattımızdan iletişime geçebilirsiniz. Sağlıklı günler dileriz…

Yorum Yapın